Vibæk Vandmølle, Vibek Wassermühle, Gendarmstien,

Langs de Gendarmstien: De Vibæk Mølle bij Horuphav

Het kleine molen dorp Vibæk Mølle ligt direct bij Høruphav bij Skovby bij Sønderborg (Sonderborg). Høruphav daarentegen is een zijtak van de Flensburg Fjord, langs de kust waarvan de populaire Gendarmstien loopt. De grenswachters hielden ooit langs de paden de grens met Duitsland in de gaten.

Tegenwoordig zijn beide te ontdekken: zowel de Gendarmstien, de populairste langeafstandswandelroute van Denemarken, als de historische binnenplaats met windmolen en watermolen. We hebben momenteel de Gendarmstien gelopen en desondanks stoppen we altijd bij Vibæk Mølle. Vandaag is zelfs een dag van actie.

De locatie van Vibæk Mølle

Het gebied van Vibæk Mølle, de Vibæk-watermolen, behoort tot Vibøge / Sydal. Het kleine Mühlenhof is goed beschermd tegen weer en wind door de omliggende hellingen en ligt in een schilderachtige, schilderachtige omgeving. De molen is de enige overgebleven van de tien Elzasser watermolens in de omgeving. Tegenwoordig is Vibæk Mølle liefdevol gerestaureerd in al zijn schoonheid. Ze ziet eruit alsof de boer net boodschappen heeft gedaan en op het punt staat weer aan het werk te gaan.

Waar bevindt Vibæk Mølle zich eigenlijk?

Afhankelijk van de richting van waaruit je de Gendarmstien start, bevindt de molenroute zich op de eerste of laatste etappe van de 84 kilometer lange tour. Maar je kunt natuurlijk ook met de fiets of auto komen vanuit Sonderburg / Sønderborg en vlak voor Skovby het bordje volgen naar de Oostzee. De afstand vanaf Høruphav is slechts vier kilometer. Dan leidt een smal weggetje door het midden van de korenvelden, die op de helling richting de kust gedijen.

Knicks, zoals we ze in Noord-Duitsland kennen, beschermen de velden tegen harde wind en beschermen ons tegen de brandende zon. Het kleine molendorp Vibæk ligt in een depressie, aan een meertje en een bijna onopvallende beek. Maar het water was precies goed om hier een fabriek op te zetten om graan te malen.

Het verhaal van het kleine molendorp

Vibæk Mølle werd in 1756 in gebruik genomen. Daarvoor was er in de 16e eeuw een molen verder stroomopwaarts, de Vibækken, nabij Mulhuse. De Vibækken ontspringt ongeveer acht kilometer verder naar het noorden en mondt uit in Høruphav nabij de voormalige Taskland-scheepsterminal.

Maar er waren enkele zeer praktische redenen om het verder naar beneden te verplaatsen en hier een nieuwe molenvijver te creëren: in die tijd gingen transporten alleen met paard en wagen over onverharde wegen of per boot of schip langs de kust. De nieuwe locatie was veel dichter bij een pier in Høruphav en het kostte minder dan 500 meter om het meel op weg te sturen. Taskland Kro was het ontmoetingspunt voor de matrozen en packers die het meel van de door paarden getrokken koetsen op hun schepen laadden.

Anderzijds bood het beekje ook een hogere valhoogte en dus beduidend meer vermogen op het bediende waterrad. Water was zeker een probleem, aangezien het vee het in de zomermaanden nodig had. In de winter was er echter genoeg van.

Er is moeite gedaan om de ouderdom van het hout dat in de Vibæk Mølle wordt gebruikt, wetenschappelijk te analyseren. Het hout voor het molenwiel en de tandwielen bleek al in 1550 gekapt te zijn. Dus misschien werd nog hout of een of ander onderdeel van een oude molen gebruikt.

In 1832 werd een extra windmolen gebouwd boven Vibæk Mølle. Een gebrek aan water in de zomermaanden tot aan het oogstseizoen zorgde voor storingen, die de windmolen nu kon compenseren.

In 1938 stopte Vibæk Mølle met haar activiteiten. Er waren nu modernere systemen die vooral onafhankelijk waren van het waterpeil. Dit omvatte ook modernere windmolens.

Vanaf het begin was de Vibæk Mølle bedoeld als erfelijke molen voor de Deense koning. De molenaar mocht dit systeem met zijn gezin bedienen en er zelfs aan doorgeven. Het enige wat hij hoefde te doen was alle deadlines halen, alle taksen en belastingen op tijd betalen en de molen goed onderhouden en onderhouden.

Met de verloren oorlog tegen Pruisen in 1864 kwam het eiland Als nu ook onder invloed van het Duitse Rijk. Dit beëindigde ook het erfcontract met de koning, en Vibæk Mølle ging in privébezit.

Over het leven op de boerderij

Het molendorp Vibæk Mølle, ook wel Møllegården (Molenboerderij) genoemd, bestaat uit een grote verscheidenheid aan gebouwen. Bovenaan het smalle straatje staat de windmolen die later is toegevoegd.

Vibæk Mølle omvat natuurlijk ook de gelijknamige watermolen met zijn uitgebreide tandwielkast en het maalsysteem met vultrechters. Ernaast bevinden zich het stallengebouw en een kleine werfwerkplaats. Recht tegenover ligt de grote boerderij met daarachter een bijgebouw bestaande uit een schuur, een garage voor de koets, een kleine varkensstal en een kleine bakkerij.

In het noordwesten ligt de afgedamde molenvijver, die de meest uitgebreide en gelijkmatige watervoorziening bood.

Een molenboerderij als Vibæk Mølle was grotendeels zelfvoorzienend. Dus moesten de wagens en wagens onderhouden worden, de landbouwwerktuigen gerepareerd en de paarden beslagen. Er was ook een droogruimte voor graan en mout.

Een typisch kenmerk van deze regio is het kleine zandhuisje. Hierin werd zand gedroogd, dat vervolgens werd gebruikt om de vloeren in de gebouwen te reinigen.

Ondertussen werden manden geweven, werd de was buiten op een vlotter gewassen, genaaid en het brooddeeg in de kolenoven geschoven.

De Vibæk Mølle vandaag

Met het verlaten van de Vibæk Mølle raakte de faciliteit steeds meer vervallen. In 1983 stak een brandstichter de windmolen in het molendorp Vibæk Mølle in brand. Het brandde op de grond. Een zeldzaamheid in de hele regio werd zo vernietigd.

Toen Vibæk Mølle in 1987 in het bezit kwam van een fundering, werd deze in de daaropvolgende jaren uitvoerig gerestaureerd en gedeeltelijk herbouwd. Ineens was het in nieuwstaat.

Alleen de molen ontbrak. Ze zochten in heel Denemarken totdat ze vonden wat ze zochten in Zeeland. Eindelijk was er een windmolen gevonden die op de bewaarde fundering van de Vibæk Mølle zou passen. De Niløse Mølle bij Dianalund werd in 1995 ontmanteld, in afzonderlijke delen ontmanteld en herbouwd in het kleine molenstadje Vibæk Mølle. Op 30 april 1996 werd dit werk gedaan. Wat nog ontbrak, waren de hoed en vleugels. De komende jaren werd geld ingezameld en daarom werd in 2008 de hoed op de windmolen gezet.

Meer informatie over Vibæk Mølle

De hele molen van Vibæk Mølle is in de zomermaanden toegankelijk. Ook het technische systeem van de watermolen met zijn spannende houten tandwiel is te zien.

Daarnaast zijn er altijd activiteitendagen waarop handwerk en handwerk wordt aangeboden. Dan is er ook nog lekker eten, drinken, muziek en een goed humeur. De opbrengst gaat volledig naar het vrijwilligerswerk om de voorziening te onderhouden.

We raden iedereen aan die meer informatie wil de officiële website van Vibæk Mølle.